2024-2025 eğitim ve öğretim yılında 18 milyonu aşkın öğrenci ve 1,2 milyon öğretmen ders başı yaptı. Önümüzdeki haftalarda da (açıköğretim hariç) 4,1 milyonu aşkın öğrenci ve 185 bin öğretim elemanı yükseköğretim kurumlarında eğitime başlayacaklar. Öte yandan sadece yükseköğretimde 3,6 milyon açıköğretim öğrencisi bulunmaktadır. Bir başka ifadeyle, Türkiye’de yaklaşık 27 milyon kişi ya öğrenci ya da eğitimci olarak eğitim sisteminde yer almaktadır. Türkiye nüfusunun 86 milyon olduğu dikkate alındığında, Eylül 2025 itibarıyla Türkiye’de her 10 kişiden 3’ünün doğrudan öğrenci veya eğitimci olduğu görülmektedir. Öğrenci ve eğitimcilerin aileleri de dikkate alındığında hemen her ailenin öncelikli bir gündemin eğitim olduğu rahatlıkla söylenebilir.

Türkiye’de ailelerin gündeminde eğitimin sürekli olmasının bazı özel sebepleri var. Türkiye’de eğitim, düşük ve orta gelirli ailelerin çocuklarının sınıf atlaması için hâlâ tek “çıkış yolu” olarak görülüyor. Aileler daha iyi lise ve üniversite eğitimi için çocuklarının okulda gördüğü eğitimi yetersiz buluyor, eğitime yönelik ek harcamalar yapıyor, özel ders özel okul ve dershanelere gönderiyor. Artan eğitim harcamaları, hane halkını zorlayan önemli bir harcama kalemi olmaya devam ediyor. Dahası, en yüksek gelirli ve en düşük gelirli kesimler arasında eğitime yapılan harcamalar arasında korkunç bir uçurum mevcuttur. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2024) verilerine göre, eğitim harcamalarının yaklaşık yüzde 65’ini en yüksek gelirli yüzde 20’lik kesim yapmaktadır; öte yandan, eğitim harcamalarının sadece yüzde 2,3’ü en düşük gelirli yüzde 20’lik kesim tarafından yapılmaktadır. Böyle bir eşitsizlik ortamında, eğitim sisteminin ne derece fırsat eşitliği sunduğu sürekli tartışılıyor.

Öte yandan eğitim sisteminde sahici sorunların ve memnuniyetsizliğin varlığı sadece muhalefet partileri tarafından dile getirilmiyor, iktidar tarafından da kabul ediliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da müteaddit defa eğitim sisteminden memnun olmadığını ifade etmiştir. Buna karşın, eğitim sisteminde sık sık değişiklikler yapılması ve gelgitlerin yaşanması, AK Parti iktidarının izah etmekte zorlandığı ve yüzleşmekten kaçındığı konulardan olmaya devam etmektedir. Sözgelimi, 2012 yılında okullarda zorunlu uniformadan vazgeçilip serbest kıyafete geçilmesi “tektipçilikten kurtulmak” olarak sunulurken, 2025 yılında serbest kıyafetten tekrar “tek tip okul kıyafeti” yani üniformaya geçiş “velileri maddi külfetten kurtarmak” ve “öğrencilerde aidiyet duygusunu artırmak” olarak sunulmuştur.

Milyonlarca öğrenci ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite eğitimine devam ederken ülke genelinde eğitim sisteminde yapılan yeniliklere yönelik eleştiriler de yeniden kendini gösterdi. Yeni eğitim ve öğretim yılı başlarken kamuoyunda mevcut eğitim sistemine yönelik algı, memnuniyet oranı ve okul harcamalarını karşılama noktasında yaşanan sorunları anlamak adına PANORAMATR’de 2023 ve 2024’te sunduğumuz gibi 2025’te de bir eğitim modülü sunmayı gerekli gördük.

Halen Teachers College, Columbia University’de misafir araştırmacı olan Prof. Dr. Bekir S. Gür ile birlikte hazırladığımız Ekim 2025 raporunda, eğitim sisteminin sorunları, katılımcıların memnuniyet düzeyi, özel okul ve devlet okuluna bakışı, eğitim harcamaları ve ilgili bir çok konuya dair elde ettiğimiz kayda değer sonuçları sizlere sunuyoruz.